Uluslararası yapım işlerinde maliyet tahmini ve teklif fiyatlama: BOQ'dan yönetim onaylı tender price'a

Tender price; supplier tekliflerinin toplamına keyfi bir yüzde eklenmesi değil, execution plan'ın finansal karşılığı olmalıdır. Estimate; çizim, şartname, BOQ kalemi, method of measurement, construction methodology, program, procurement stratejisi, subcontract kapsamı, temporary works ve ülke varsayımlarının direct ve indirect cost'a nasıl dönüştüğünü göstermelidir. Bu bağlantılar kurulmadığında yönetim rekabetçi fiyat ile eksik fiyatı ayıramaz.

İlk katman estimate basis'tir. Quantity kaynağı, drawing revision, specification referansı, üretim yöntemi, crew composition, beklenen productivity, malzeme kaynağı, ekipmanın sahiplik/kiralama varsayımı ve subcontract boundary kaydedilmelidir. Varsayımlarına geri izlenemeyen rate, bid review sırasında sorgulanamaz ve proje ekibi actual cost'un tender cost'tan neden farklı olduğunu sorduğunda savunulması neredeyse imkânsız hale gelir.

İkinci katman execution cost'tur. İşçilik, ekipman, malzeme ve subcontractor direct cost'u; saha kurulumu, supervision, temporary facilities, engineering support, quality, HSE, testing, security, utilities, kamp, ofis ve time-related resources ise preliminaries ve indirect cost'u oluşturur. Indirect cost proje süresi ve work-front stratejisine bağlanmalıdır; programın sıkıştırılması veya uzaması yalnız labour productivity'yi değil birçok maliyeti değiştirir.

Üçüncü katman international commercial exposure'dur. Freight, customs, duties, import prosedürleri, origin kısıtları, currency, escalation, insurance, bonds, guarantee collateral, financing, advance-payment yapısı, retention ve working capital tek metreküp beton değişmeden teklif fiyatını ciddi biçimde değiştirebilir. Yönetimin bunları test edebilmesi için bu maliyetler unit rate içine gömülmek yerine ayrı estimate katmanları olarak görünür tutulmalıdır.

Daha sonra risk base cost'tan ayrılmalıdır. Zemin belirsizliği, quantity growth, supplier exclusion, interface gap, Employer dependency, permit gecikmesi, lojistik kesinti ve program maruziyeti probability, consequence, controllability ve contractual allocation açısından değerlendirilmelidir. Bazı riskler ölçülmüş allowance'a, bazıları contingency'ye girer; bazıları clarification/qualification gerektirir; bazıları ise sorumlu biçimde fiyatlanamayacak kadar açık uçludur ve bid/no-bid kararını etkiler.

Final management review; estimate'i benchmark, supplier/subcontract teklifleri, key quantity, cash flow, ana sensitivity'ler ve beklenen margin ile reconcile etmelidir. Onay sorusu yalnız 'fiyat kazanacak kadar düşük mü?' değil, 'bu fiyatın uygulanabilir kalması için hangi varsayımlar doğru kalmalı?' olmalıdır. Kontrollü tender price bu nedenle assumption register, risk register, sensitivity case ve contingency/margin konusunda açık yönetim kararlarını içerir.